Au sa nanamaki tu ki na gauna ni noqu tiko bibi

Sa ko ni vakavakarau tiko ena gauna ni tiko bibi- Reki

E ka bibi mo kila na veika yaga mo vakayacora ni se bera na nomu bukete me rawa ni ko bulabula kina kei na gone.Kakana vinaka, bulabula vinaka kei na vakakaukauwa yago, eratou yaga vakalevu ena kena vakarautaki na gauna ni tiko bibi. E toka oqori e ra e so nai vakamacala ka na rawa ni vukei iko ena nomu vakavakarau kina gauna ni tiko bibi.

Sikova na nomu Vuniwai ni vuvale

Ni ko sa vakanananutaka tiko na nomu gauna ni bukete, lokuca na gauna mo raici kina vei nomu vuniwai.Na nomu vuniwai ena vakasalataki iko ena kena dikevi na nomu dra kei na suasua.Vkatalega kina na vei vunikau e so mot aura ke jiko vei iko eso na mate veitauvi.

Tekivu ena Folic Acid

Na vuanikau oqo na “folic acid” e yaga vakalevu ke ko tovolea jiko mo bukete.E taqomaka na gacagaca ni marama, e vakalailaitaka na veimate eso ka rawa ni sucu kaya main a gone me vaka na “Spinal Bifida” se buli vakavo ni suitu.E daumaka cake me tekivu gunuvi na folic acid ni se vo tiko e rua na vula mo bukete.Mo rairai yani vei nomu vuniwai me vakarautaka nai vola i vuanikau oqo.

Mo tabaka ke ko gadreva na eso tale nai vakamacala ni folic acid.

Biuta laivi na vakatavako

Sa kena gauna vinaka oqo mo biuta kina na vakatavako, ni oqo na gauna bibi.Ke ko gadreva na veivuke me yalani na vakatavako, vakaraitaka vei nomu vuniwai se nasi ni tu e so na vuanikau kei vei porakaromu eso o rawa ni vukei kina. Oqo e sa na rawa talega ni gaunisala me na oti kina vakadua na vakatavako.

Ke ko marama ni Pasifika ka gadreva me sa na oti vakadua na vakatavao, era sat u na kena tabana ni veiqaravi. E na tubu na gone dramidrami ena vanua bulabula e sega kina na vakatavako.

Tarova na kena gunuvi na yaqona ni vavalagi.

Na yaqona ni vavalagi e ka rerevaki ena kena gunuvi ena gauna ni bukete ka vakatalega vua na gone. Ke ko gadreva mo vakaluveni, ia mo muduka laivi na gunuvi na yaqona ni vavalagi ka sai tekitekivu vinaka ni nona tubu mai na gone.

Ke ko marama ni Pasifika ka gadreva na veivuke ni kena vakalailaitaki na gunuvi ni yaqona ni vavalagi, mo veitaratara yani vei Alcohol Drug Helpline ena naba ni talevoni na 0800 787 797. Nai soqosoqo oqo e rawa ni vukei ira na kania na wai gaga ni veivakamatenitaki kei na dau veimau I lavo ena me rawa ni vuke na nodra matavuvale.

E so tale na tabani vei qaravi era rawa ni veivuke me vaka na National Addictions Treatment Directory.

Kania na kakana bulabula kei na vakakaukauwa yago

Na nomu kania kakana bulabula kei na vakakaukauwa yago, e tautauvata na kedrau yaga ena gauna ni ko sebera ni bukete ka vakatalega kina ena gauna ni bukete. Na nomu digitaka mo kania na kakana bulabula, na yagomu ena maroroya na veika digitaki ena gadrevi ena gauna ni tiko bibi. E vakatalega kina na vakakaukauwa yago. Na porokaramu ni vakakaukauwa yago e rauta e tolusagavulu na miniti ka me vakarautaka ga me vaka na taubale, qalo, vovo basikeli en vuqa na siga ena loma ni dua na macawa.Ka na rawa ni vakadeitaka na bulabula ni yagomu me vakarautaki iko ena gauna ni tiko bibi